Dil Bilgisi Öğretim Stratejileri Açısından Yabancılara Türkçe Öğretimi Ders Kitaplarının Karşılaştırılması

Yazarlar

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.15699933

Anahtar Kelimeler:

Yabancılara Türkçe öğretimi , dil bilgisi , öğretim stratejileri , ders kitabı incelemesi , Harmoni 1 kitabı , Gökkuşağı 1 kitabı

Özet

Bu çalışma, yabancı dil olarak Türkçe öğrenen bireyler için hazırlanan iki farklı ders kitabının dil bilgisi öğretim stratejileri açısından karşılaştırmalı olarak incelemesini amaçlamaktadır. Araştırmanın örneklemini, A1 seviyesine yönelik hazırlanan Harmoni 1 ve Gökkuşağı 1 adlı ders kitapları oluşturmaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi kullanılmıştır. Kitaplardaki dil bilgisi konuları, belirlenen dört temel kriter olan öğretim stratejileri, etkinlik yeterliliği, görsel destek ve seviye uygunluğu açısından içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Her iki kitap da yapılandırılmış biçimde dil bilgisi öğretmeyi hedeflemektedir; ancak strateji kullanımı, sunulan etkinlikler, görsellerin işlevselliği ve içeriklerin düzeye uygunluğu bakımından anlamlı farklılıklar göstermektedir. Elde edilen bulgular, Harmoni 1 kitabının dil bilgisi öğretiminde sunuş yoluyla öğretim stratejisini benimsediğini, yer yer buluş yoluyla öğretime ve tam öğrenme modeline de yer verdiğini, konuları açıklayıcı örneklerle desteklediğini ve daha sistematik bir yapı sunduğunu göstermektedir. Diğer  yandan Gökkuşağı 1 kitabında konular ünite içerisinde dağınık biçimde verilmekte, dil bilgisi kuralları çoğunlukla ünite sonlarında formül şeklinde sunulmakta ve etkinlik sayısı sınırlı kalmaktadır. Araştırmanın sonucunda, yabancı dil öğretiminde kullanılan temel materyallerden olan kitapların, dil bilgisi öğretim stratejileri açısından değerlendirilmesinin, etkili dil öğretimi sürecine önemli katkılar sağladığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Yabancılara Türkçe öğretimi, dil bilgisi, öğretim stratejileri, ders kitabı incelemesi.

Referanslar

Aksan, D. (2011). Her yönüyle dil: Ana çizgileriyle dilbilim (12. baskı). Türk Dil Kurumu Yayınları.

Balcı, A. (2015). Sosyal bilimlerde araştırma: Yöntem, teknik ve ilkeler (11. bs.). Pegem Akademi Yayınları.

Bloom, B. S. (1998). İnsan nitelikleri ve okulda öğrenme (D. A. Özçelik, Çev.). MEB Yayınları. (Orijinal eser 1976 yılında yayımlanmıştır.)

Chomsky, N. (1957). Syntactic structures. Mouton.

Demirel, Ö. (2013). Yabancı dil öğretimi: İlkeler, yöntemler, teknikler (17. baskı). Pegem Akademi

Ergin, M. (2020). Türk dil bilgisi (2. bs.). Boğaziçi Yayınları.

Güneş, F. (2011). Dil öğretim yaklaşımları ve Türkçe öğretimindeki uygulamalar. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 123–148.

Jakobson, R. (1960). Linguistics and poetics. In T. A. Sebeok (Ed.), Style in language (pp. 350–377). MIT Press.

Karaağaç, G. (2019). Türkçenin dil bilgisi (4. bs.). Akçağ Yayınları.

Ozdemir C. (2018). Causes of Problems Students Face While Learning Turkish as a Foreign Language: The Case of Kazakhstan. The European Educational Researcher, 1(1), 17-33

Özdemir, C., Özdemir, E. D., Uysal, L. (2017). Dillerin Ortaya Çıkışı ve Gelişmesi Üzerine Bir Değerlendirme. Science and Life of Kazakhstan Journal, 2 (44), 131-134.

Rona, B., & Dedes, G. (1989). Dil öğretiminde metin-yapı, amaç beceri ilişkileri. Ankara Üniversitesi TÖMER Dil Dergisi, 31(2), 69.

Sağır, M. (2002). İlköğretim okullarında Türkçe dil bilgisi öğretimi. Nobel Yayıncılık.

Sönmez, V., ve Alacapınar, F. (2014). Örneklendirilmiş bilimsel araştırma yöntemleri (3. bs.). Anı Yayıncılık.

Vardar, B. (2002). Açıklamalı dilbilim terimleri sözlüğü. Multilingual.

Yaman, E. (2021). Bedenin sessiz dili. Avrasya Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, 5(1), 1–10. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1558445

Yıldırım, A., ve Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. bs.). Seçkin Yayıncılık.

İndir

Yayınlanmış

20.06.2025 — 14.09.2025 tarihinde güncellendi

Sürüm

Nasıl Atıf Yapılır

Yalçın, P. Y., & Özdemir, C. (2025). Dil Bilgisi Öğretim Stratejileri Açısından Yabancılara Türkçe Öğretimi Ders Kitaplarının Karşılaştırılması. Fusion Multidisipliner Journal (FMJ), ISSN: 3062-438X, 1(1), 57–67. https://doi.org/10.5281/zenodo.15699933 (Original work published 20 Haziran 2025)

Sayı

Cilt 1 Sayı 1 (2025): FUSION MULTIDISIPLINER Journal (FM Journal)

Bölüm

Makaleler

Lisans

Telif Hakkı (c) 2025 Pınar Yıldız Yalçın, Cemal Özdemir

Creative Commons License

Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.

Lisans

Dergimizde yayımlanan makaleler, Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası (CC BY 4.0) ile lisanslanmıştır.

Bunları yapmakta özgürsünüz:

  1. Paylaş — Dergide yayımlanan eserleri her ortam veya formatta kopyalayabilir ve yeniden dağıtabilirsiniz. Her türlü amaç için, ticari amaç da dahil
  2. Uyarla — Her türlü amaç için (ticari amaç da dahil) karıştır, aktar ve mevcut eserin üzerine inşa et her türlü amaç için kullanılabilir.
  3. Lisans şartlarını yerine getirdiğiniz sürece, lisans sahibi bu özgürlükleri (belirtilen hakları) iptal edemez.

Aşağıdaki şartlar altında:

  1. Atıf - uygun referans vermeli , lisansa bağlantı sağlamalı ve değişiklik yapıldıysa bilgi vermelisiniz. Bunları uygun bir şekilde yerine getirebilirsiniz fakat bu, lisans sahibinin sizi ve kullanım şeklinizi onayladığını göstermez.
  2. Ek sınırlamalar yoktur - Lisansın izin verdiği hakları başkaları üzerinde kanunlarla ya da teknolojiyi kullanarak sınırlayamazsınız.

Benzer Makaleler

1 2 > >> 

Bu makale için ayrıca gelişmiş bir benzerlik araması başlat yapabilirsiniz.