İki Dilli İlkokul Öğrencilerinin Türkçe Yazılı Anlatım Metinlerinde Görülen Yazım Hatalarının Yazım Kuralları Açısından İncelenmesi
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21551220Anahtar Kelimeler:
İki dillilik, Türkçe yazma becerisi, yazım hataları, dikte, iki dilli öğrencilerÖzet
Bu araştırmanın amacı, Almanya’nın Kuzey Ren-Vestfalya eyaletine bağlı Herne kentindeki bir ilkokulda öğrenim gören iki dilli ilkokul öğrencilerinin Türkçe dikte metinlerinde görülen yazım hatalarını yazım kuralları açısından incelemek ve hata türlerinin sınıf düzeylerine göre dağılımını ortaya koymaktır. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı doğrultusunda durum çalışması deseniyle yürütülmüştür. Çalışma grubunu, 3. sınıfta öğrenim gören 13 ve 4. sınıfta öğrenim gören 13 öğrenci olmak üzere toplam 26 iki dilli öğrenci oluşturmuştur. Veri toplama sürecinde 3. sınıf öğrencilerine “Sınıf Gezisi”, 4. sınıf öğrencilerine ise “Okulda İlk Gün” başlıklı dikte metinleri uygulanmıştır. Elde edilen yazılı ürünler doküman incelemesi yoluyla değerlendirilmiş; veriler büyük harf kullanımı, noktalama, kelime yazımı, ses-harf ilişkisi, eklerin yazımı, ayrı-bitişik yazım, özel ad ve yabancı kökenli kelimelerin yazımı, sayı-saat yazımı ile biçimsel/okunaklılık sorunları kategorileri altında betimsel analizle çözümlenmiştir. Bulgular, her iki sınıf düzeyinde de kelime yazımı, ses-harf ilişkisi ve noktalama hatalarının öğrencilerin tamamında görüldüğünü göstermiştir. Büyük harf kullanımı hataları her iki grupta da %92,3 oranında belirlenmiştir. Ayrı-bitişik yazım, özel adların yazımı ve eklerin kullanımına ilişkin hataların da yaygın olduğu; özellikle “ç, ş, ğ, ı, ö, ü” gibi Türkçeye özgü harflerin kullanımında, ek almış kelimelerin yazımında ve cümlelerin noktalama işaretleriyle ayrılmasında güçlük yaşandığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak iki dilli öğrencilerin Türkçe yazım becerilerinin geliştirilmesi için düzenli dikte uygulamalarına, ses-harf farkındalığı çalışmalarına, yazım ve noktalama kurallarını pekiştiren sistematik öğretim etkinliklerine ihtiyaç bulunduğu belirlenmiştir.
Referanslar
Babayiğit, S. & Stainthorp, R. (2010). Component processes of early reading, spelling, and narrative writing skills in Turkish: A longitudinal study, Reading and Writing, 23(5), 539–568. https://doi.org/10.1007/s11145-009-9173-y
Baker, C. (1993). Foundations of Bilingual Education and Bilingualism, Multilingual Matters.
Bayrak, A. & Üstün, B. (2020). Almanya’da iki dilli yetişen Türk çocuklarının Türkçe yazma becerileri üzerine bir çalışma, Diyalog Interkulturelle Zeitschrift für Germanistik, 8(2), 350–365.
Creswell, J. W. (2013). Qualitative Inquiry and Research Design: Choosing Among Five Approaches (3rd ed.), Sage.
Deane, P., Odendahl, N., Quinlan, T., Fowles, M., Welsh, C. & Bivens-Tatum, J. (2008). Cognitive models of writing: Writing proficiency as a complex integrated skill, ETS Research Report Series, 2008(2), i–36. https://doi.org/10.1002/j.2333-8504.2008.tb02141.x
Demirel, Ö. (1999). İlköğretim Okullarında Türkçe Öğretimi, MEB Yayınları.
Grosjean, F. (2010). Bilingual: Life and Reality, Harvard University Press.
Kan, M. O. & Hatay Uçar, F. (2017). İki dilli ilkokul öğrencilerinin dikte ve yazma becerisi, Ana Dili Eğitimi Dergisi, 5(2), 217–225. https://doi.org/10.16916/aded.287872
Kan, M. O. & Yeşiloğlu, F. (2017). İlk okuma yazma öğretiminde izlenen aşamalarda iki dilli çocukların yaşadıkları sorunlar ve bu sorunlara dair çözüm önerileri, Ana Dili Eğitimi Dergisi, 5(3), 519–533.
Merriam, S. B. (2013). Nitel Araştırma: Desen ve Uygulama İçin Bir Rehber (Çev. Ed.: S. Turan), Nobel Akademik Yayıncılık.
Patton, M. Q. (2014). Nitel Araştırma ve Değerlendirme Yöntemleri (Çev. Ed.: M. Bütün & S. B. Demir), Pegem Akademi.
Terziyan, T. L. & Demirel, G. (2020). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin Türkçe yazım hatalarının sınıflandırılması, Ana Dili Eğitimi Dergisi, 8(3), 708–719. https://doi.org/10.16916/aded.679720
Tüm, G. (2016). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde diktenin yeri, Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, 2(2), 29–40.
Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2018). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri (11. bs.), Seçkin Yayıncılık.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Abdullah Öztürk, Elif Derya Özdemir
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Lisans
Dergimizde yayımlanan makaleler, Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası (CC BY 4.0) ile lisanslanmıştır.
Bunları yapmakta özgürsünüz:
- Paylaş — Dergide yayımlanan eserleri her ortam veya formatta kopyalayabilir ve yeniden dağıtabilirsiniz. Her türlü amaç için, ticari amaç da dahil
- Uyarla — Her türlü amaç için (ticari amaç da dahil) karıştır, aktar ve mevcut eserin üzerine inşa et her türlü amaç için kullanılabilir.
- Lisans şartlarını yerine getirdiğiniz sürece, lisans sahibi bu özgürlükleri (belirtilen hakları) iptal edemez.
Aşağıdaki şartlar altında:
- Atıf - uygun referans vermeli , lisansa bağlantı sağlamalı ve değişiklik yapıldıysa bilgi vermelisiniz. Bunları uygun bir şekilde yerine getirebilirsiniz fakat bu, lisans sahibinin sizi ve kullanım şeklinizi onayladığını göstermez.
- Ek sınırlamalar yoktur - Lisansın izin verdiği hakları başkaları üzerinde kanunlarla ya da teknolojiyi kullanarak sınırlayamazsınız.
