Finlandiya’daki Türk Ailelerin Ana dili Eğitimi Konusundaki Tutum ve Uygulamaları: Nitel Bir Alan Araştırması
Attitudes and Practices of Turkish Families in Finland Regarding Mother Tongue Education: A Qualitative Field Study
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.15871847Anahtar Kelimeler:
Ana dili eğitimi, göçmen ebeveynler, Finlandiya, nitel araştırmaÖzet
Bu çalışma, Finlandiya’da yaşayan göçmen ebeveynlerin ana dili eğitimine ilişkin tutum, deneyim ve değerlendirmelerini nitel bir yaklaşımla incelemiştir. Olgu bilim deseniyle yürütülen araştırmada, Espoo, Vantaa ve Helsinki’de çocukları Finlandiya eğitim sistemine dahil olan 33 göçmen ebeveynle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Veriler, içerik analiziyle değerlendirilmiştir. Bulgular, göçmen ebeveynlerin ana dili eğitimine yüksek duyarlılık ve motivasyon gösterdiğini; ancak yapısal, pedagojik ve toplumsal zorluklarla karşılaştıklarını ortaya koymuştur. Ayrıca, aile-okul iş birliği, öğretmen niteliği ve kültürel farkındalık gibi unsurların geliştirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu araştırma, göçmen ailelerin ana dili eğitimine dair çok boyutlu bakış açısı sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Ana dili eğitimi, göçmen ebeveynler, nitel araştırma, Finlandiya
Referanslar
Abbasioğlu, E. (2017). Japonya ve Finlandiya'da öğretmen yetiştirme ve atama sisteminin Türkiye ile karşılaştırılması (Doktora tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi).
Aksan, D. (1990). Her yönüyle dil, ana çizgileriyle dilbilim 1. Ankara: TDK Basımevi.
Babka von Gostomski, C. (2022). Eckdaten zur Repräsentativuntersuchung „Ausgewählte Migrantengruppen in Deutschland“ (RAM 2015). Bundesamt für Migration und Flüchtlinge.
Bachmayer, G. (1993). Deutsch als Fremd- und Zweitsprache: Didaktische Modelle des Erwerbs der deutschen Sprache bei Erwachsenen. Lang.
Bausch, K.-R., Christ, H., ve Krumm, H.-J. (2007). Handbuch Fremdsprachenunterricht. Tübingen und Basel: A. Francke Verlag.
Bialystok, E., ve Hakuta, K. (1994). In other words: The science and psychology of second‐language acquisition. Basic Books / Perseus Books.
Bundesamt für Migration und Flüchtlinge. (2025, April 18). Aufgaben und Schwerpunkte [Broşür]. https://www.bamf.de/SharedDocs/Anlagen/DE/Behoerde/broschuere-aufgaben-undschwerpunkte.pdf?__blob=publicationFilevev=13
Buran, A., ve Yüksel Çak, B. (2012). Türkiye’de diller ve etnik gruplar. Ankara: Akçağ Yayınları.
Canatan, K. (1990). Göçmenlerin kimlik arayışı. Endülüs Yayınları.
Chomsky, N. (2000). The architecture of language. Oxford: Oxford University Press.
Chomsky, N. (2014). Dil ve zihin (Çev. A. Kocaman). Ankara: Bilgesu Yayıncılık.
Creswell, J. W. (2013). Qualitative Inquiry ve Research Design: Choosing Among Five Approaches. SAGE Publications.
Cummins, J. (1976). The influence of bilingualism on cognitive growth: A synthesis of research findings and explanatory hypotheses. Working Papers on Bilingualism.
Çoban, M. (2018). Türkçe-Fransızca iki dillilerde Türkçenin terk edilmesinin ve dil kaybının sebepleri [Yüksek lisans tezi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü].
Demircan, Ö. (1990). Yabancı dil öğretim yöntemleri. İstanbul: Ekin Eğitim-Yayıncılık ve Dağıtım.
Demirtaş, T. (2013). Dünyada ana dili öğretimi program incelemeleri: Finlandiya ana dili ve edebiyat öğretim programı. Ankara: Pegem Yayıncılık.
Duden. (1985). Das Bedeutungswörterbuch Band 10. Mannheim-Leipzig-Wien-Zürich: Dudenverlag.
EBA. (2017, Mayıs 1). Geçmiş yıllarda YGS’de çıkan soru-konu dağılımları. http://www.eba.gov.tr/dokuman?icerik-id=97087b497eb79064e4236b20f5bb00f85204a9d23a001
Elmas, S. H. (1994). Almanca-Türkçe iki dilli öğrencilerde Türkçe dil bilgisi becerileri [Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü].
Erdem, M. D., Gün, M., ve Sever, P. (2015). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde yöntem seçimi ve alternatif yöntemler. Turkish Studies – International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 10(11), 549–566. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.8735
Ergin, M. (2000). Türk dil bilgisi. İstanbul: Bayrak Basım/Yayım/Tanıtım.
Ertekin, D. (2003). Erken dil ediniminde iki dilliliğin etkisi [Yüksek lisans tezi, Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü].
Esser, H. (2006a). Migration, Sprache und Integration (AKI-Forschungsbilanz 4).
Esser, H. (2006b). Sprache und Integration: Konzeptionelle Grundlagen und empirische Zusammenhänge (KMI Working Paper No. 7). Kommission für Migrations- und Integrationsforschung, Österreichische Akademie der Wissenschaften. https://www.oeaw.ac.at/fileadmin/kommissionen/KMI/Dokumente/Working_Papers/kmi_WP7.pdf
Finnish National Board of Education. (2014). Perusopetuksen opetussuunnitelman perusteet [National core curriculum for basic education]. https://www.oph.fi/sites/default/files/documents/perusopetuksen_opetussuunnitelman_perusteet_2014.pdf
Gencan, T. N. (1997). Dilbilgisi. İstanbul: Kanaat Yayınları.
Grosjean, F. (1982). Life with two languages: An introduction to bilingualism. Harvard University Press.
Gül, A. C. (2016). Türkiye ile Çin, Finlandiya, Japonya ve Hollanda’nın öğretmen yetiştirme ve seçme sistemlerinin karşılaştırılması. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(2), 63–72.
Gülcan, M. G., Şahin, F., Sönmez, E., ve Yenel, K. (2021). Karşılaştırmalı eğitim. Ankara: Pegem Akademi.
Güneş, F. (2014). Türkçe öğretimi. Ankara: Pegem Yayınları.
Hengirmen, M. (1999). Dilbilgisi ve dilbilim terimleri sözlüğü. Ankara: Engin Yayıncılık.
Holmes, B. (2018). Comparative education: Some considerations of method. Routledge.
İleri, E. (2007). Türkisch. In K.-R. Bausch, H. Christ, ve H.-J. Krumm (Eds.), Handbuch Fremdsprachenunterricht. Tübingen und Basel: A. Francke Verlag.
Juan Castro – SlideShare sunumu: https://www.slideshare.net/marialagoslagos/juan-castro-marialagos (Erişim: 24.10.2015)
Karababa, Z. C., ve Karagül, S. (2014). Yurt dışındaki Türklere Türkçe öğretenlerin sınıf içi uygulamalara yönelik görüşleri. Milli Eğitim Dergisi, 44(204), 155–166.
Klein, W. (1984). Zweitspracherwerb – Eine Einführung. Königstein: Athenäum Verlag.
Klein, W. (1992). Zweitspracherwerb: Eine Einführung (3. Aufl.; unveränd. Nachdruck der 2. Aufl.). Anton Hain.
Koch, S. (2007). Zweisprachigkeit von Migrantenkindern: Erfolge und Probleme beim Erwerb des Deutschen im Vorschulalter. Empirische Pädagogik Verlag.
Koç, N. (1992). Açıklamalı dilbilgisi terimleri sözlüğü. İstanbul: İnkılap Kitabevi.
Korkmaz, Z. (1992). Gramer terimleri sözlüğü. Ankara: TDK Yayınları.
Köksal, D., ve Varışoğlu, B. (2014). Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi. Ankara: Pegem Akademi.
Krashen, S. D. (1981/2002). Second language acquisition and second language learning. California: Pergamon Press.
Krashen, S. D. (1982). Principles and practice in second language acquisition. Oxford: Pergamon Press.
Liu, X. (2022). Comparing multicultural education in China and Finland: From policy to practice. Asian Ethnicity, 23(1), 165–185. https://doi.org/10.1080/14631369.2021.1895145
Miles, M. B., ve Huberman, A. M. (1994). Qualitative Data Analysis: An Expanded Sourcebook (2nd ed.). SAGE Publications.
Miles, M. B., ve Huberman, A. M. (1994). Qualitative Data Analysis: An Expanded Sourcebook (2nd ed.). SAGE Publications.
OCDE. (2005). La définition et la sélection des compétences clés: Résumé. Mep_int_French.
OECD. (2004). Learning for tomorrow’s world: First results from PISA 2003. https://read.oecd-ilibrary.org/education/learning-for-tomorrow-s-world_9789264006416-en
Oomen-Welke, I. (2007). Muttersprachenunterricht und Fremdsprachenunterricht. In K.-R. Bausch, H. Christ, ve H.-J. Krumm (Eds.), Handbuch Fremdsprachenunterricht. Tübingen und Basel: A. Francke Verlag.
Oomen-Welke, I. (2007). Muttersprachenunterricht und Fremdsprachenunterricht. In K.-R. Bausch, H. Christ, ve H.-J. Krumm (Eds.), Handbuch Fremdsprachenunterricht. Tübingen und Basel: A. Francke Verlag.
Oruç, Ş. (2016). Türkçede ana dil ve ana dili. Journal of Turkish Language and Literature, 2(1), 311–322. https://doi.org/10.20322/lt.15463
Özdemir, C., Özdemir, E. D., Uysal, L. (2017). Dillerin Ortaya Çıkışı ve Gelişmesi Üzerine Bir Değerlendirme. Science and Life of Kazakhstan Journal, 2 (44), 131-134.
Özdemir, C. ve Özdemir, E. D. (2018). Suggestions for Problems Faced in Basic Language Skills by University Students Learning Turkish in Kazakhstan. European Journal of Contemporary Education. 7(2), 344-359.
Patton, M. Q. (2014). Qualitative Research ve Evaluation Methods (4th ed.). SAGE Publications.
Peçenek, D. (2008). Yabancı dil öğretiminde dilbilgisi. Dil Dergisi, (141), 67–84.
Sak, Ö. (2013). Avrupa Birliği Ortak Çerçeve Programına göre Türkiye ve Finlandiya temel İngilizce öğretim programlarının karşılaştırmalı analizi (Yayınlanmamış doktora tezi, Abant İzzet Baysal Üniversitesi).
Saklan, E., ve Karakütük, K. (2022). Türkiye’deki Suriyeli eğitim çağı çocuklarının eğitim süreçleri üzerine bir çözümleme. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(1), 51–76.
Sefer, A. (2015). Çin Hong-Kong, Finlandiya, Kore, Singapur ve Türkiye’nin ana dili öğretim programlarının karşılaştırılması (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi).
Şahin, V. (2014). Bilge kadının aynadaki yüzü (Halide Edip Adıvar’ın romanlarında yapı ve izlek). Ankara: Akçağ Yayınları.
Thrupp, M., Seppänen, P., Kauko, J., ve Kosunen, S. (2023). Finland’s famous education system: Unvarnished insights into Finnish schooling.
Topaloğlu, A. (1989). Dil bilgisi terimleri sözlüğü. İstanbul: Ötüken Neşriyat.
Tosun, C. (2006). Yabancı dil öğretim ve öğreniminde eski ve yeni yöntemlere yeni bir bakış. Journal of Arts and Sciences, Çankaya Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi, (6), 83–101.
Türk Dil Kurumu Bilim ve Sanat Terimleri Sözlüğü: http://tdkterim.gov.tr/bts/
Türk Dil Kurumu Genel Arama:
Türk Dil Kurumu. (2005). Türkçe sözlük. Ankara: TDK.
Vardar, B. (1988). Açıklamalı dilbilim terimleri sözlüğü. İstanbul: ABC Tanıtım Basımevi.
Wahrig, G. (1980). Deutsches Wörterbuch. Mosaik Verlag.
Yıldırım, A., ve Şimşek, H. (2022). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri (12. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Yıldız, C. (2012). Yurt dışında yaşayan Türk çocuklarına Türkçe öğretimi (Almanya örneği). Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 Ilknur Kocagöz, Asistan Profesör dr Elif Derya Özdemir
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Lisans
Dergimizde yayımlanan makaleler, Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası (CC BY 4.0) ile lisanslanmıştır.
Bunları yapmakta özgürsünüz:
- Paylaş — Dergide yayımlanan eserleri her ortam veya formatta kopyalayabilir ve yeniden dağıtabilirsiniz. Her türlü amaç için, ticari amaç da dahil
- Uyarla — Her türlü amaç için (ticari amaç da dahil) karıştır, aktar ve mevcut eserin üzerine inşa et her türlü amaç için kullanılabilir.
- Lisans şartlarını yerine getirdiğiniz sürece, lisans sahibi bu özgürlükleri (belirtilen hakları) iptal edemez.
Aşağıdaki şartlar altında:
- Atıf - uygun referans vermeli , lisansa bağlantı sağlamalı ve değişiklik yapıldıysa bilgi vermelisiniz. Bunları uygun bir şekilde yerine getirebilirsiniz fakat bu, lisans sahibinin sizi ve kullanım şeklinizi onayladığını göstermez.
- Ek sınırlamalar yoktur - Lisansın izin verdiği hakları başkaları üzerinde kanunlarla ya da teknolojiyi kullanarak sınırlayamazsınız.
